Skip to Content

Oscarwinnares neemt eerste exemplaar ‘Tot de laatste akte!’ in ontvangst

Zaterdag 9 december ontvangt Oscarwinnares Cilia van Dijk uit handen van directeur Egbert Barten van het Geoffrey Donaldson Instituut (GDI) het eerste exemplaar van het boek ‘Tot de laatste akte!’. Het GDI in Noord-Scharwoude besteedt met de tentoonstelling en het boek aandacht aan bijzondere filmliefhebbers, particuliere verzamelaars van 16- en 35mm films. Cilia van Dijk is filmproducente van onder meer Anna & Bella van regisseur Borge Ring, in 1986 onderscheiden met de Academy Award voor de beste productie van een korte animatiefilm. Samen met haar echtgenoot animatiefilmer en veelvuldig winnaar van filmprijzen Gerrit van Dijk – overleden in 2012 – heeft zij een enorme collectie animatiefilms verzameld.

De gratis toegankelijke tentoonstelling ‘Tot de laatste akte!’ is maandag, woensdag en zaterdag open van 14.00 uur tot 17.00 uur. Het GDI is gesloten vanaf eerste kerstdag tot en met dinsdag 2 januari 2018. Het boek is voor € 29,90 (exclusief € 8,30 verzendkosten) te koop tijdens de openingstijden van het Donaldson Instituut of te bestellen via info@donaldsoninstituut.nl. Het GDI is gevestigd aan de Dorpsstraat 612 in Noord-Scharwoude. Het GDI is een particulier initiatief en bestaat zonder subsidie van de overheid.

Oudst bekende bewegende beelden van BroekerVeiling te zien in GDI

Woensdagavond 5 oktober is de unieke reportage ‘Veiling van kool in Noord-Holland’ uit 1944 te zien in het Geoffrey Donaldson Instituut (GDI) in Noord-Scharwoude. Het gaat om de laatste aflevering van Nederlandsch Nieuws van 2 september 1944 die te zien was in Nederlandse bioscopen. Het nieuwsitem is door het GDI vanaf brandbaar nitraatfilm gerestaureerd. Het gaat om de oudste bekende bewegende beelden van de BroekerVeiling.

gdihistorischefotobroekerveilingNaast het onderwerp de BroekerVeiling en het volledige oorlogsjournaal van de betreffende dag zijn er die avond ook twee andere recent door het GDI gerestaureerde films te zien. Het zijn de Amerikaanse komedie ‘An exciting honeymoon’ uit 1912 en de korte Nederlandse reclamefilm ‘Eau de Cologne Russe Me-Ko’ uit ongeveer 1920. Ook vertoont het GDI de curieuze korte speelfilm ‘Killer dog’ uit 1936 over een herdershond die de doodstraf kan krijgen. Filmhistoricus en directeur van het GDI Egbert Barten geeft voorafgaand aan de filmprojectie een inleiding over filmrestauratie.

Een toegangskaart kost tien euro. Reserveren is verplicht en kan via egbertbarten@donaldsoninstituut.nl of door tijdens de expositietijden een kaartje te kopen. Het GDI is gevestigd aan de Dorpsstraat 612 in Noord-Scharwoude en maandag, woensdag en zaterdag open van 14.00 uur tot 17.00 uur. Het GDI is een particulier initiatief en bestaat zonder subsidie van de overheid.

AUSTRALIA! DONALDSON INSTITUUT GESLOTEN VAN 19/1 TOT 1/3

Foto door:  John Gleeson Bron: http://cinematreasures.org/theaters/32257/photos/75312

Foto door: John Gleeson
Bron: http://cinematreasures.org/theaters/32257/photos/75312

Het Civic Theatre in Newcastle NSW werd in 1929 als bioscoop geopend als deel van een complex dat ook het stadhuis en een winkelcentrum omvatte. De jonge filmgek Geoffrey Donaldson (eveneens geboren in 1929) zal er ongetwijfeld wel eens een film hebben gezien. Het Donaldson Instituut is eind januari en in februari in Australië om gegevens boven water te brengen over de Australische jaren van de eminente filmhistoricus. In die tijd zal het instituut gesloten zijn.

Donaldson Instituut over film tot maart gesloten

Afgelopen weekend was de laatste dag van de tentoonstelling Star Wars: Collecting The Force. De gevarieerde verzameling Star Wars merchandise trok meer dan 450 bezoekers. Het Donaldson Instituut sluit de komende weken de deuren. Tijdens deze periode gaat directeur Egbert Barten in Australië op zoek naar sporen van de naamgever van het instituut Geoffrey Donaldson.

De tentoonstelling in het Donaldson Instituut van historische merchandise van Star Wars trok fans uit hele land naar Noord-Scharwoude. De verzameling gaf aandacht aan een andere belangrijke kant van de succesvolle films van de serie Star Wars. De films en de merchandise droegen bij aan de voortdurende populariteit van het fenomeen Star Wars. Zaterdagmiddag 19 december kwam als extra activiteit ‘Licenced Lucasfilm Artist’ illustrator Patrick Schoenmaker op verzoek van bezoekers geliefde figuren uit het Star Wars universum tekenen en schilderen. De vraag was groter dan de beschikbare tijd.

Het Donaldson Instituut is de komende periode bezig met de voorbereidingen voor een gratis toegankelijke tentoonstelling over Laurel en Hardy die vanaf augustus is te bezoeken. Vanaf maart is bezoek aan het Donaldson Instituut zonder afspraak weer elke woensdag- en vrijdagmiddag mogelijk. Het is dan tot in de zomervakantie mogelijk een tentoonstelling van recente aanwinsten gratis te bekijken of onderzoek te doen naar de geschiedenis van film.
Het Geoffrey Donaldson Instituut is gevestigd aan de Dorpsstraat 612 in Noord-Scharwoude.

Recente aanwinsten en vondsten

Te zien van 18 april tot 18 juli 2015

Recente aanwinsten en vondsten

Aan de muur / in de zaal:

Bert Haanstra, Zelfportret met Nita, 1944. schenking Fam.Haanstra, nov.2013.

2 Art Deco stoelen uit het Rotterdamse Colosseum Theater.
schenking Tjitte de Vries en Ati Mul, Rotterdam, 2014.

Toonder Studios/Houwer Film; 2 ontwerpen en cells voor ALS JE BEGRIJPT WAT IK BEDOEL (1982). schenking Emmy en Ronald Rosbeek, nov. 2013

Banner THE TWO FACES OF JANUARY (2014).
schenking David/Cineworld Beverwijk, 2014.

Door de RVD afgekeurd affiche Nederlands Filmfestival 1985 (ontwerp Joost Veerkamp). Schenking Bram Reijnhoudt, april 2015.

Glamour-portret Dorothy Lamour ca. 1945, afkomstig uit een Belgische cinema
aankoop december 2013.

Portret van een portier van een onbekende Cinema Palace, ca. 1940
aankoop december 2013.

Bert Haanstra, [g.t.] Twee Javaanse Poppen, 1941 bruikleen fam Beek, Uitgeest.

Bert Haanstra, Stilleven met Masker van Nefertete, 1943.
bruikleen familie Laret, Rijswijk

stills DE EEUWIGE LES (Gerard Rutten, 1940) – zie bijschrift – schenking Peter Westervoorde, Aerdenhout, 2014.

Cinetechnic (= Debrie) 16-mm projector, op locatie gebruikt door de Landmacht Filmdienst het Nederlandse leger. schenking familie Feldberg, Spanbroek, 2014.

Filmdoek in gebruik geweest bij de reisbioscoop van Gerrit Hart (een van de latere exploitanten van het Tivoli Theater te Noord-Scharwoude). Met fotokopieën van Gerrit Hart voor het doek (ca. 1925) en een fotokopie van de Eerste Langedijker Bioscoop. Rechts met witte pet Gerrit Hart en daarnaast zijn echtgenote, ca. 1929. schenking fam. Kemmink-Hart, Hoorn, nov. 2013.

Moviola (in Amerika werden op deze machines films gemonteerd), ca. 1950
aankoop december 2013.

vitrine 1

Een keuze uit de correspondentie tussen de filmhistorici Geoffrey Donaldson en Dr. Kathinka Dittrich, december 1980 – april 2002. Het GDI kreeg bij de opening van het instituut van mevrouw Dittrich (die het eerste exemplaar van ons boek Geoffrey Donaldson Een Leven voor de Film ontving) de verzamelde correspondentie; 2 volle ordners.
schenking Kathinka Dittrich, november 2013.

DSC_0618

vitrine 2

2 foto´s van het bedrijfsuitje van City Film naar de set van A BRIDGE TOO FAR (zomer 1976). Op de foto’s onder andere producent Joseph E. Levine.

Belgisch affiche A CHUMP AT OXFORD (film van 1940, affiche vermoedelijk uit de jaren 50

Foto van de Nederlandse première van HOCHZEITSNACHT IM PARADIES (Geza von Bolvary, BRD, 1950, Nederlandse titel ‘HUWELIJKSWALS’), vermoedelijk in het City Theater te Amsterdam in mei of juni 1951. v.l.n.r. André Dresscher (Express Film), Johannes Heesters, [onbekend, vrm directie City Theater] en Mijndert van Veenhuisen (City Film), vader van de schenker.
schenking Dhr. M. van Veenhuijsen, Oudkarspel (november 2014)

vitrine 3

Kinamo 35-mm camera, ca. 1922. Met dit type camera filmde Joris Ivens DE BRUG (1928) en Rudi Hornecker HONGER! (1945)

Blikje voor Gevaert Gevapan 35-mm negatief film
beiden schenking B.P.Wijnberg, Haarlem, 2014
2 bedankkaartjes van filmcriticus/tekenaar L.J.Jordaan (1885-1980), 1976.
schenking J.A.Frenkel, Rotterdam, 2014

Toegangskaart KRO-Studio voor TV-filmkwis Voor een Briefkaart op de Eerste Rang, voor opnamedag 19.7.1979 (de oprichter van het GDI deed toen mee aan deze kwis)
schenking Marieke Neesen, Oudkarspel
Plaatsnummersysteem Boon van Cinema Du Midi Den Haag, ca. 1975.
schenking Familie Rosbeek, Rijswijk
DSC_0615

vitrine 4

Reel bands worden in de VS gebruikt om akten vast te zetten zonder plakband. Hier wat ongebruikte reel bands, en 1 gebruikte van de MGM/Ernst Lubitsch film NINOTCHKA (1940)
schenking Bob Leader, Seattle USA en Henk de Smidt, Castricum
Knipsels NEW YORK NEW YORK (Martin Scorcese, 1977). Het GDI verwierf onlangs een Nederlandse ondertitelde 35-mm kopie van deze beroemde film met Robert de Niro en Liza Minelli.
schenking Kees en Hermine Pel, Westzaan
 
Projectie-rapport BEGRIJPT U NU WAAROM IK HUIL? (Louis van Gasteren, 1966), gevonden in het 35-mm filmblik met de eerste akte van de film. Het GDI verwierf onlangs een 35-mm kopie van deze beroemde film over Professor Bastiaans en zijn omstreden  behandelingswijze van oorlogstrauma’s met gebruik van LSD. Anonieme schenking, 2014.

Vitrine 5

‘De Chimp “Wouter” ‘, tekening van Bert Haanstra (datum onbekend, ca. 1990)
Aankoop 2014

Bert Haanstra, ‘Twintig Portretten. Een Therapie’, met een opdracht aan collega-filmmaker Jan Vrijman.
Aankoop 2014

Vitrine 6

Een grote schenking was de filmische nalatenschap van Prof.Dr. Nico J. Brederoo (1942-2000), de eerste hoogleraar in de filmgeschiedenis van Nederland. De collectie omvat ca. 6000 videobanden met films en filmprogramma’s, apparatuur (Video 2000, VHS en S-VHS) om te viewen, en daarnaast 30 verhuisdozen met vakliteratuur. Hier een keuze uit de boeken en brochures; o.a. de 1ste  druk van Thomas Leeflangs boek over Leni Riefenstahl met een opdracht van de schrijver die colleges had bijgewoond van Brederoo. Verder een In Memoriam over Nico van zijn collega Bert Hogenkamp.
schenking Henk Boelman Kranenburg, Scheveningen, voorjaar 2014.

Vitrine 7

Een fraaie schenking was eveneens een 15-tal dozen met boeken uit de persoonlijke bibliotheek van Filmmuseum-directeur Jan de Vaal (1922-2002). In deze vitrine en paar bijzondere boeken en brochures. Onder andere een door Tjitte de Vries en Ati Mul gesigneerd exemplaar van hun boek over poppenfilmmaker Joop Geesink.
Schenking Tineke de Vaal, Oisterwijk (december 2013)

Foto’s DE EEUWIGE LES (Gerard Rutten, 1940 – onvoltooid)

Deze interessante schenking van 7 foto’s (we tonen er hier 5) gemaakt door atelier Merkelbach laat zien dat de – onvoltooide – Rembrandt-film van Gerard Rutten groots werd opgezet. Niet alleen werden de Cinetone-studio’s in Duivendrecht ervoor afgehuurd, ook werden bekende acteurs als Jules Verstraete (als Rembrandt) gecontracteerd. Doordat de Nederlandse filmstudio’s enkele maanden later in Duitse handen kwamen bleef Ruttens Rembrandt-film onvoltooid (wel kwam er in 1942 in dezelfde studio’s een andere, Duitse Rembrandt-film gereed). Beelden uit Ruttens film werden na de oorlog gebruikt in de curieuze documentaire REMBRANDT IN DE SCHUILKELDER (1946). Op dit moment is er in het Amsterdamse Stedelijk Museum een tentoonstelling waar deze filmplannen aan het begin van de Tweede Wereldoorlog ook voorbij komen. De foto’s van DE EEUWIGE LES werden aan het GDI geschonken door Peter Westervoorde, Aerdenhout, 2014.

Foto’s nieuwe aanwinsten

Enkele foto’s van de nieuwe aanwinsten:

DSC_0622DSC_0621DSC_0614

GDI zondag 4 april 2015 geopend

​RECENTE AANWINSTEN IN HET DONALDSON INSTITUUT
Noord-Scharwoude. – Tijdens de braderie op Eerste Paasdag zal ook het
filminstituut aan de Dorpsstraat haar deuren openen. Bezoekers zullen dan
een eerste blik kunnen werpen op de nieuwe tentoonstelling *Recente
Vondsten en Aanwinsten *die daarna pas op 18 april officieel opengaat. In
deze expositie zal het Geoffrey Donaldson Instituut een deel van de dingen
laten zien die in de eerste anderhalf jaar van haar bestaan geschonken
werden en aangekocht zijn. Zo is onder veel meer een portret van Bert
Haanstra en zijn vrouw dat de familie aan het GDI schonk te zien. Ook zijn
twee nog niet eerder getoonde schilderijen van Haanstra te zien; deze
kwamen boven water als gevolg van de vorige, uiterst succesvolle expositie
van het instituut. Verder onder andere een recent geschonken Engelse
filmprojector (vroeger in gebruik bij de landmacht) en een filmcamera uit
de jaren 20. In de vitrines is een deel van de bibliotheek van Jan de Vaal
(1922-2002), de eerste directeur van het Filmmuseum te zien. Verder zal een
deel van de correspondentie tussen de filmhistorici Geoffrey Donaldson en
zijn Duitse collega Kathinka Dittrich getoond worden. Ook is er een vitrine
met boeken en video-cassettes van prof.dr. Nico Brederoo (1942-2000), de
eerste Nederlandse hoogleraar filmgeschiedenis.Het Donaldson Instituut is gevestigd aan de Dorpsstraat 612 te
Noord-Scharwoude. Openingstijden: Zondag 5 april, 14.00-17.00.Op de foto’s:1. Losse schenkingen: een toegangskaart voor de filmkwis *Voor een
Briefkaart op de Eerste Rang* (1979) en een bedankkaartje van de
filmcriticus en politiek tekenaar L.J. Jordaan uit 1975.

DSC_0619_resized
2. 16-mm filmprojector gebruikt door de landmacht.

DSC_0614_resized

Nieuwe foto’s beschikbaar

Er zijn nieuwe foto’s beschikbaar op op de fotoalbum pagina van de website. Diverse foto’s zijn beschikbaar gesteld door Rosbeek Technologie en Marieke Neesen van de plaatsing van nieuwe projectoren bij het Instituut.

Bert Haanstra tentoonstelling

Te zien van 16 augustus tot 15 oktober 2014

haanstraenvrouw2362x3102

 

 

Schilderijen en tekeningen aan de wand Met de klok mee, te beginnen bij de schildersezel. Alle schilderijen en tekeningen door Bert Haanstra (eigendom familie Haanstra tenzij tussen haakjes anders vermeld)

1. Portret van mijn vrouw 1, 1944 (Jurre Haanstra).
2. Portret van Rimko, 1953 (Rimko Haanstra).
3. Lijnbaansgracht, 1943 (Jurre Haanstra).
4. Portret van mevr. J. Wijtmans-Bauw, januari 1946 (Riet Wijtmans-Griffioen).
5. Stilleven met blauwe vis, 1944.
6. Vrouw in bruine pij, ca. 1944.
7. Portretstudie van meisje in matrozenpakje, 1944.
8. Portretstudie van een oude man bij kunstlicht, februari 1944.
9. Portretstudie van een oude dame bij kunstlicht, februari 1944.
10. Stilleven met bokkingen, december 1945.
11. Portret van Dhr. Van Oostveen, 1942.
12. Het loze vissertje, 1940-1941 (Axel Noor).
13. Moeder (Jansje Haanstra-Schuiveling op 87-jarige leeftijd), 27 januari 1981 (tekening).
14. De chimp ‘Gorilla’, augustus 1992 (tekening).
15. Zelfportret 2, 1945-1946?
16. Zelfportret 4, augustus 1992 (tekening).
17. Zelfportret met Nita, 1944.

Daarboven het buurmeisje van de familie Mettes, Veronica Visser, getekend door Haanstra.
Uitgeleend door familie Haanstra en Mevrouw Sijn-Visser

FOTO’S VOOR HET VERZET

In de Tweede Wereldoorlog fotografeerde Haanstra voor het verzet kaarten en plattegronden van militair belangrijke objecten. Via geheime routes gingen ze naar de geallieerden in Londen. Hij maakte ook pasfoto’s voor valse persoonsbewijzen en legde de activiteiten vast van het ‘Net Brand’, een illegaal telefoonnetwerk in Amsterdam.

SCHIETPARTIJ OP DE DAM, 7 MEI 1945

Haanstra maakte de foto rechts, van mensen die wegduiken voor de kogels van Duitse militairen. In de rode cirkel op de foto links (naast de vrachtwagen) zat hij toen hij de foto maakte.
Een hartinfarct was in 1980 aanleiding voor Bert Haanstra om voor het eerst in meer dan dertig jaar weer te gaan tekenen. Hij portretteerde familieleden, vrienden en bekende Nederlanders en gaf ze het portret cadeau. Zichzelf bekeek hij in de scheerspiegel.
Toon Hermans tekende hij in 5 uur en 26 minuten. Toon sloeg terug met dit tekeningetje van Bert, waarvoor hij 48 seconden nodig had.
De resultaten verschenen in het boek Twintig portrettten.
Tekeningen uitgeleend door familie Haanstra

FRAGMENTEN UIT EEN SCHILDERSBESTAAN V.l.n.r.:

Haanstra’s vissende geliefde Jet Fiddelaar (foto, 1940). Zie ook het schilderij ‘Het loze vissertje’.
Portret van Jet Fiddelaar. Foto van een schilderij uit 1940-1941 dat niet is teruggevonden.
Daaronder: uitzicht uit Bert Haanstra’s atelier op Kerkstraat 174, Amsterdam (foto, ca 1941)
Portret van blonde vrouw (1944?). Zat waarschijnlijk model op de Rijksakademie.
Wit paard (1944?). Rijksakademiedocent Gerard Westermann was paardenliefhebber, dus moesten ook de studenten eraan geloven.
Het schilderij ‘Stilleven met bokkingen’ was eerst groter.
Met het schilderij ‘Stilleven met masker van Nefertete’ (1942?) betaalde Haanstra de slager.
Haanstra overschilderde helaas zijn portret van beeldhouwer Willem Rädecker (1942).
Uitgeleend door Axel Noor en familie Haanstra

BOORDFOTOGRAAF OP DE DEMPO

In 1937-1938 was Bert Haanstra voor twee reizen Rotterdam-Batavia v.v. in dienst als boordfotograaf op het lijnschip Dempo van de Rotterdamsche Lloyd. Hij verkocht foto’s aan de passagiers, mogelijk ook in albums zoals dit. In zijn eigen exemplaar staan kiekjes van hemzelf en het personeel, maar ook een aantal fotomontages van foto’s die hij in havens onderweg maakte, bijvoorbeeld in Tanger.
Of het handgeschilderde schip op de omslag door Haanstra is gedaan, is niet bekend.
Uitgeleend door filmmuseum Eye

SPOREN VAN VIJF JAAR WERK ALS PERSFOTOGRAAF: 1934-1939

Bert Haanstra werkte vijf jaar als persfotograaf, onder meer in dienst van de Vereenigde Fotobureaux. Daarna begon hij met collega Bap Ietswaart een eigen bedrijfje: Express. Van de duizenden persfoto’s die hij in al die tijd maakte, zijn er weinig terug te vinden. V.l.n.r.:
Haanstra’s eerste ca. 50 persfoto’s plakte hij in dit schrift (oktober 1934-januari 1935).
Uitgeleend door filmmuseum Eye
Portret van Bert Haanstra, gemaakt door zijn collega bij de Vereenigde Fotobureaux Theo Scheffer.
Het bedrijfsstempel van het fotobureau van Bert Haanstra en Bap Ietswaart.
De Alhambrabioscoop in Amsterdam (1938-1939). Een van de zeer weinige foto’s die van Express bewaard zijn gebleven.
Uitgeleend door Hans Schoots en Axel Noor

Een interview met Hans Schoots is te beluisteren op de Lief Langedijk website klik hier